Melanin là gì? Vai trò của melanin đối với cơ thể

Melanin quyết định tới màu da của mỗi người. Nó có vai trò quan trọng đối với ngoại hình và sức khỏe con người. Vậy, melanin là gì? Có những loại  nào? Vai trò của melanin? Các bệnh liên quan ? Nó có tăng hay giảm được không? Bài viết dưới đây sẽ cung cấp thông tin và giải đáp đầy đủ những thông tin và thắc mắc của bạn.

Melanin là gì?

Melani là sắc tố quyết định màu da, tóc và mắt của con người.

Những người có da sẫm màu thường có nhiều melanin trên da hơn những người thuộc da sáng.

Melanin là sắc tố quyết định màu da, tóc, mắt
Melanin là sắc tố quyết định màu da, tóc, mắt

Cơ chế hình thành

Melanin được hình thành bởi các tế bào sản melanocytes – tế bào biểu bì tạo hắc tố.

Khi đối mặt với ánh nắng mặt trời, các tế bào melanocytes tăng gia sản xuất melanin để phản ứng với ánh sáng.

Mỗi người có số lượng tế bào melanocytes như nhau, nhưng một số người tạo ra melanin nhiều hơn những người khác. Nếu tế bào melanocytes tạo ít melanin thì tóc, da, mống mắt sẽ nhạt màu hơn so với người có tế bào melanocytes sản xuất nhiều melanin.

Số lượng melanin mà cơ thể của bạn tạo ra phụ thuộc vào gen. Ví dụ, nếu bố mẹ có ít sắc tố da tối màu thì bạn sẽ có làn da sáng và ngược lại.

Khi ở dưới ánh mặt trời, cơ thể tạo ra nhiều hắc tố tối màu để bảo vệ da tránh bị tổn thương bởi tia UV, đó là lý do bạn bị cháy nắng và da sẫm màu hơn khi ra ngoài.

Trong nhiều nghiên cứu cho thấy những người có làn da sẫm ít có nguy cơ bị ung thư da hơn những người mang màu da sáng.

Melanin được hình thành bởi các tế bào sản melanocytes
Sắc tố này được hình thành bởi các tế bào sản melanocytes

Phân loại

Con người có 3 loại:

  • Eumelanin:
    • Chủ yếu tạo ra ở màu tối ở tóc, măt, da
    • Có 2 loại: Eumelanin đen và Eumelanin nâu
    • Tóc đen và nâu: là sự pha trộn khác nhau của 2 loại trên
    • Tóc vàng: khi cơ thể chỉ có 1 lượng nhỏ Eumelanin màu nâu và không có Eumelanin màu đen
  • Pheomelanin:
    • Tạo màu cho các bộ phận của cơ thể như: môi, núm vú
    • Tóc đỏ: số lượng Eumelanin và pheomelanin ngang nhau
    • Tóc vàng dâu tây: khi bạn có đồng thời Eumelanin nâu và pheomelanin
  • Neuromelanin
    • Tồn tại trong não con người và cung cấp sắc tố cho cấu trúc các khu vực này
    • Không cung cấp sắc tố cho cơ thể con người
    • Nó có chức năng kiểm soát màu sắc của tế bào thần kinh
Eumelanin và pheomelanin ảnh hưởng đến màu sắc của cơ thể
2 loại sắc tố ảnh hưởng đến màu sắc của cơ thể

Vai trò

Ngoài việc cung cấp sắc tố màu da, mắt, tóc ở người và động vật thì melanin cũng đóng vai trò sinh học quan trọng. Nó cung cấp sự bảo vệ trước tác hại của ánh nắng mặt trời: melanin giúp bảo vệ biểu bì và các lớp bên ngoài khỏi sự tác động của UVA, UVB, UVC và ánh sáng xanh bằng cách, nó sẽ hấp thụ tia UV trước khi nó làm hỏng DNA nhạy cảm của tế bào da.

Những bệnh lý và rối loạn liên quan đến sắc tố melanin

Một số vấn đề liên quan tới một số rối loạn sắc tố da, như sau:

  • Người bị bệnh bạch tạng: đây là kết quả khi cơ thể có rất ít melanin. Những người bị bệnh này có tóc trắng, mắt xanh, da nhợt ngạt và có vấn đề về thị lực. Ánh mặt trời tổn thương rất lớn đến những người này, vì vậy, cần phải mặc áo chống nắng mỗi khi ra ngoài. Hiện nay chưa có phương pháp nào điều trị khỏi hoàn toàn cho người mắc bệnh bạch tạng.
  • Nám da: là những mảng màu nâu xuất hiện trên mặt. trong một số nghiên cứu cho rằng, nám da có nguyên nhân từ hormone, thuốc tránh thai và tiếp xúc với ánh mặt trời. để chữa trị nám có thể tìm hiểu một số cách như: bôi kem, uống thuốc có thể giúp tình trạng này giảm đi hoặc sử dụng công nghệ cao như: laser, lột da bằng hóa chất cũng có thể đẩy lùi nám hiệu quả.
  • Bệnh bạch biến: khi mất đi tế bào melanocytes, người bệnh sẽ có những mảng da màu trắng mịn. Bệnh lý này không thể chữa khỏi hoàn toàn. Có thể điều trị bằng thuốc nhuộm, liệu pháp chiếu tia UV, thuốc nhạt sáng, kem corticos và phẫu thuật.
  • Bệnh Parkinson: neuromelanin có trong não của người bệnh bị giảm xuống do các tế bào não ở khu vực chất đen bị chết. Thông thường, khi chúng ta già đi, lượng neuromelanin trong não tăng lên.
  • Mất sắc tố da khi bị tổn thương: đôi khi chúng ta bị bỏng, phồng rộp hoặc bị nhiễm trùng, cơ thể sẽ không được thay thế melanin ở khu vực bị tổn thương đó nữa. Vấn đề này không điều trị được nhưng cũng sẽ không ảnh hưởng gì đến cơ thể ở khu vực này, bạn có thể trang điểm hoặc thẩm mỹ nếu nó ảnh hưởng đến ngoại hình của bạn.
  • Mất thính lực: nó đóng vai trò quan trọng trong thính giác. Các nghiên cứu ban đầu cho thấy mối liên hệ giữa hiện tượng melanin và mất thính giác hoặc điếc.
Bệnh bạch tạng liên quan đến rối loạn sắc tố melanin
Bệnh bạch tạng liên quan đến rối loạn sắc tố

Những cách để giảm hắc tố melanin

Việc kiểm soát được liều lượng sản xuất melanin trong cơ thể là rất khó nhưng bạn có thể làm giảm tác động của nó để làn da bớt đen hơn. Các phương pháp làm giảm sắc tố này khá đơn giản, ai cũng có thể thực hiện được.

Bảo vệ da trước ánh sáng mặt trời

Ánh nắng mặt trời là nguyên nhân vô hình khiến hắc tố melanin tăng vọt. Để làm giảm lượng sắc tố này trên da, bạn hãy sử dụng kem chống nắng để bảo vệ. Đây là biện pháp tốt nhất hiện nay để chống nắng và bảo vệ da khỏi sự tác động có hại của tia UV gây ra ung thư da.

Ngoài ra, việc hạn chế ra đường vào thời điểm nắng gay gắt từ 10 – 16h cũng nên hạn chế. Nếu cần ra ngoài, bạn phải che chắng kỹ.

Uống nhiều nước

Nước giúp cân bằng cơ thể, giúp da khỏe mạnh và căng đầy. Bổ sung nước bằng việc sử dụng nước trái cây, canh, soup, cháp để đảm bảo đủ lượng nước cho cơ thể từ 1.5 – 2 lít mỗi ngày giúp giảm sắc tố này trong da.

Uống nhiều nước rất tốt cho cơ thể
Uống nhiều nước rất tốt cho cơ thể

Sử dụng thuốc

Trong trường hợp da bị cháy nắng, chúng ta có thể sử dụng thuốc mỡ bôi sẽ giúp làm dịu cảm giác đau rát, hạn chế phá vỡ cấu trúc da.

Nếu bạn đang có nhu cầu làm sáng da thì có thể dùng các loại thuốc, kem bôi bổ sung nước, vitamin để làm giảm sắc tố melanin. Thành phần các loại thuốc này có thể chứa chủ yếu là vitamin, acid kojic, acid azelaic. Chúng có tác dụng ức chế enzym tyrosinase cần thiết để sản xuất melanin từ đó làm chậm quá trình này. Tuy nhiên, cần sử dụng theo hướng dẫn của bác sĩ và cẩn trọng trong việc sử dụng.

Dùng nguyên liệu để khắc phục các bệnh lý liên quan

Có thể sử dụng một số biện pháp tự nhiên như dùng chanh, nha đam để làm sáng da, mờ thâm, giúp da mịn màng, trắng sáng.

Hàm lượng melanin do melanocytes sản xuất từ lúc mới sinh ra ở mỗi người là khác nhau. Bạn có thể làm giảm quá trình sản xuất ra nó chứ không thể giảm melanin vĩnh viễn bởi chịu rất nhiều tác động từ bên ngoài. Và chỉ nên giảm ở mức độ vừa phải, nếu không sẽ dẫn đến những bệnh lý nguy hiểm.

Những cách để tăng cường hắc tố melanin

Các chất dinh dưỡng có thể là chìa khóa để tăng melanin một cách tự nhiên trên da. Một số thực phẩm sau giúp cơ thể của bạn sản xuất sắc tố này nhiều hơn.

Chất chống oxy hóa

Sắc tố này được thúc đẩy sản xuất khi cơ thể có nhiều chất chống oxy hóa. Các vi chất dinh dưỡng như glavonoid hoặc polyphenol đến từ rau củ trong chế độ ăn, hoạt động giống như chất oxy hóa mạnh và có thể ảnh hưởng đến sản xuất melanin.

Những thực phẩm giàu chất chống oxy hóa như: rau lá đạm, quả mọng đen, socola đen và các loại rau nhiều màu sắc.

Vitamin A

Theo nghiên cứu, vitamin A rất quan trọng trong việc sản xuất melanin và giúp cho làn da khỏe mạnh hơn.

Trong vitamin A chứa carotenoid (tạo ra chất màu đỏ, vàng, cam) đóng vai trò quan trọng trong sản xuất melanin và chống tia cực tím.

Vitamin A là chất béo nên nó có thể tích tụ trong cơ thể bản. Viện sức khỏe quốc gia Hoa Kỳ khuyến cáo người dân chỉ nên sử dụng 700mcg cho phụ nữ và 900mcg cho nam giới. Trẻ em cũng cần ít vitamin A hơn người lớn.

Các thực phẩm chứa vitamin A:  cà rốt, khoai lang, rau bina và đậu Hà Lan.

Các thực phẩm chứa nhiều vitamin A
Các thực phẩm chứa nhiều vitamin A

Vitamin E

Là loại vitamin cần thiết cho cơ thể, nó có thể làm tăng mức độ melanin. Một số nghiên cứu cho thấy vitamin E có thể bảo vệ da dưới tác động của ánh nắng mặt trời.

Các thực phẩm giàu vitamin E như: hạt, ngũ cốc, quả hạch.

Vitamin C

Đây cũng là chất chống oxy hóa cần thiết cho cơ thể, nó cũng ảnh hưởng đến quá trình sản xuất melanin. Thực phẩm giàu vitamin C: cam quýt, quả mọng…

Thảo mộc và thực vật

Trong một số nghiên cứu cho thấy tiềm năng của các loại thảo mộc và trà, nghệ trong việc bảo vệ da khỏi tia UV. Trong đó, chứa rất nhiều flavonoid và polyphenol có thể làm tăng hắc tố và bảo vệ da.

Tuy nhiên, chưa có nghiên cứu chính thức về việc tảo mộc có thể giúp tăng sản xuất. Nếu bạn mong muốn cải thiện làn da thì có thể thử một số loại thảo mộc bằng cách sử dụng trà, nghệ, hay tinh dầu.

Nói tóm lại, cách để tăng hắc tố melanin có thể tăng cường các thực phẩm chống oxy hóa, vitamin A. Các thực phẩm lành mạnh chứa hoạt chất này giúp bảo vệ da và ngăn ngừa ung thưa da. Tuy vậy, việc bảo vệ da dưới ánh nắng mặt trời là hoàn toàn cần thiết và nên sử dụng những sản phẩm chống nắng chất lượng, che chắn toàn diện khi đi ra ngoài.

KẾT

Melanin là một loại sắc tố tạo màu da, mắt, tóc cho người và động vật. Ngoài việc cung cấp sắc tố cho các tế bào, nó còn đảm nhiệm một chức năng quan trọng là hấp thụ các tia UV có hại để bảo vệ tế bào khỏi bị tổn thương.

Mức độ sắc tố này được nghiên cứu là do di truyền nhưng chúng cũng có thể ảnh hưởng từ các yếu tố bên ngoài môi trường, hormone và tuổi tác.

Vì vậy, nó có vai trò cực kỳ quan trọng đối với làn da và cơ thể.

Hy vọng rằng, với bài viết trên, bạn có thể nắm bắt được một số thông tin về melanin trong cơ thể con người. Hiểu được màu da, màu mắt của mình từ đâu mà có? Việc giảm hay tăng có hại hay có lợi? Để có một làn da khỏe đẹp và một cơ thể khỏe mạnh thì cần cân bằng sắc tố melanin để nó có thể thực hiện tốt nhiệm vụ của mình.

Acne Treatment: Types, Side Effects, and More

Shopping Cart
Scroll to Top

Đăng nhập

Đăng ký

Một mật khẩu sẽ được gửi đến địa chỉ email của bạn.

Thông tin cá nhân của bạn sẽ được sử dụng để tăng trải nghiệm sử dụng website, quản lý truy cập vào tài khoản của bạn, và cho các mục đích cụ thể khác được mô tả trong chính sách riêng tư.